Bogumiła Łasocha

• • • PSO historia klasa 4
    • PSO historia klasa 6
    • PSO historia klasa 7
    • PSO historia klasa 8
    • PSO WOS klasa 8

• • • • PSO historia klasa 4

      • Przedmiotowy system oceniania

        Historia kl. IV

        SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. MARII KONOPNICKIEJ w Majdanie Sopockim Pierwszym

                                                                                                                           

                 1. Szczegółowe zasady oceniania wewnątrzszkolnego są zbiorem przepisów ustalonych do zastosowania w Szkole.

                 2. Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do:

          1) wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego i wymagań edukacyjnych  wynikających z realizowanych w Szkole programów nauczania;

          2) wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania w przypadku dodatkowych zajęć edukacyjnych.

         

               3. Ocena osiągnięć uczniów dzieli się na:

          1) bieżące określające osiągnięcia edukacyjne ucznia ze zrealizowanej części programu nauczania;

          2) klasyfikacyjne śródroczne i roczne podsumowujące osiągnięcia edukacyjne ucznia za dany okres klasyfikacyjny

         

              4. Na lekcjach historii ocenie podlega:

        • nabyta wiedza oraz umiejętność łączenia jej z wiedzą innych przedmiotów,
        • aktywność na lekcji,
        • obowiązkowość i systematyczność w pracy,
        • gotowość do współpracy i przyjmowania odpowiedzialności,
        • sposób komunikowania się z koleżankami i kolegami,
        • przestrzeganie reguł wymiany poglądów i innych norm obowiązujących na lekcjach.

         

        5. Nauczyciel stosuje zróżnicowane formy i sposoby kontroli ustnej i pisemnej:

        • prace klasowe na jednej godzinie lekcyjnej obejmujące treść całego działu,
        • testy,
        • kartkówki z trzech ostatnich tematów,
        • prace domowe,
        • zadania i ćwiczenia wykonywane przez uczniów podczas lekcji,
        • sprawdziany,
        • wypowiedzi ustne,
        • prace w zespole.

         

        6. Sprawdziany i kartkówki są oceniane zgodnie z przyjętą klasyfikacją według sześciostopniowej i procentowej skali:

        1. celujący              (6)                      100  %
        2. bardzo dobry      (5)                  99 – 87 %
        3. dobry                  (4)                86 – 70 %
        4. dostateczny        ( 3)                69 – 51 %
        5. dopuszczający    (2)                  50 – 36 %
        6. niedostateczny    (1)                 35 – 0 %

         

        7. Sprawdziany i klasówki powinny być sprawdzone i omówione w ciągu dwóch tygodni od dnia napisania. Sprawdziany przechowywane są u nauczyciela do dnia zakończenia roku szkolnego.

                8. Sprawdzian obejmujący szerszy zakres materiału (więcej niż trzy jednostki lekcyjne) powinien być    zapowiedziany z tygodniowym wyprzedzeniem i potwierdzony wpisem do dziennika LIBRUS.

               9. Zakres wiedzy wymaganej przez nauczyciela od uczniów do napisania sprawdzianu, powinien być podany uczniowi, co najmniej tydzień przed datą pisania tego sprawdzianu.

             10. Jeżeli uczeń opuścił sprawdzian z przyczyn losowych to powinien napisać go w ciągu jednego tygodnia od dnia powrotu do szkoły. W szczególnym przypadku termin zaliczenia może zostać przedłużony. W przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej ocena z zaliczenia sprawdzianu wpisana jest jako niedostateczna.

              11. Uczeń ma prawo do poprawy oceny niedostatecznej ze sprawdzianu lub innej pracy pisemnej (oprócz kartkówek), w terminie do jednego tygodnia od jej otrzymania. Poprawa jest dobrowolna i jednokrotna.

         

        Wymagania na poszczególne oceny z historii dla klasy 4

        szkoły podstawowej do programu nauczania „Wczoraj i dziś”

         

        Temat lekcji	Wymagania na poszczególne oceny
        	dopuszczająca	dostateczna	dobra	bardzo dobra	celująca
        1. Historia – nauka o przeszłości	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: współczesność, przeszłość, historia, historycy, legenda, baśń – rozróżnia przeszłość od współczesności – rozróżnia fikcję (np. baśń) od rzeczywistości histo­rycznej – potrafi krótko scharakte­ryzować, czym zajmują się historycy	– poprawnie posługuje się terminami: dzieje, archeologia, źródła pisane, źródła materialne – rozróżnia pracę historyków i archeologów – potrafi podać przykłady postaci legendarnych i histo­rycznych – wyjaśnia, czym są przyczyny i skutki – dokonuje podstawowego podziału źródeł historycznych	– porównuje pracę history­ków i archeologów – wskazuje różne przykłady źródeł pisanych i niepisa­nych – wyjaśnia potrzebę edukacji historycznej	– omawia rolę źródeł historycznych w procesie poznawania dziejów – wskazuje pozapodręczniko­we przykłady różnych kate­gorii źródeł historycznych – przedstawia różne efekty pracy naukowców zajmują­cych się przeszłością	– potrafi zaproponować po­dział źródeł pisanych bądź niepisanych na podkategorie – przedstawia nowoczesne metody badania życia ludzi w przeszłości – ocenia wiarygodność różne­go rodzaju źródeł pisanych
        2. Historia wokół nas	– przy pomocy nauczycie­la poprawnie posługuje się terminami: ojczyzna, patriotyzm – podaje przykłady świąt rodzinnych – podaje przykłady pamiątek rodzinnych	– poprawnie posługuje się terminami: tradycja, drzewo genealogiczne, „mała ojczyzna” – przygotowuje drzewo genealogiczne najbliższej rodziny – wyjaśnia, czym jest patriotyzm – podaje przykłady postaw  i zachowań  patriotycznych	– wyjaśnia, czym jest genealogia – wskazuje na mapie Polski własną miejscowość, region, województwo i jego stolicę – podaje przykłady regional­nych tradycji – charakteryzuje własną „małą ojczyznę” na tle innych regionów	– wskazuje lokalne przykłady instytucji dbających o regio­nalną kulturę i historię – tworzy przewodnik po wła­snej miejscowości i regionie – charakteryzuje inne regiony państwa polskiego – wyjaśnia znaczenie dbałości o tradycję regionalną	– przedstawia historyczną genezę regionu – wskazuje wybitne postaci w dziejach regionu – ocenia, w jaki sposób różnorodność „małych oj­czyzn” wpływa na bogactwo „wielkiej”
        3. Mieszkamy w Polsce	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: państwo, region, naród – wskazuje na mapie państwo polskie i jego granice – zna poprawną nazwę pań­stwa polskiego	– poprawnie posługuje się terminami: społeczeństwo, symbole narodowe, Polonia – wymienia elementy współ­tworzące państwo – wymienia najważniejsze czynniki narodowotwórcze – przedstawia polskie symbo­le narodowe – przedstawia najważniejsze święta państwowe – wskazuje na mapie stolicę państwa	– wskazuje Polskę na mapie świata – wskazuje na mapie główne krainy historyczno-geogra­ficzne Polski oraz najwięk­sze miasta – rozróżnia pojęcia naród i społeczeństwo – przedstawia genezę najważ­niejszych świąt państwowych – wskazuje przykłady instytu­cji dbających o dziedzictwo narodowe – opisuje właściwy sposób zachowania względem symboli narodowych	– wskazuje na mapie świata największe zbiorowości Polonii – wyjaśnia, dlaczego należy szanować inne tradycje narodowe – przedstawia konsekwencje przynależności Polski do UE	– omawia genezę polskich symboli narodowych – wyjaśnia pojęcia: emigracja, uchodźcy – podaje przykłady mniejszości narodowych żyjących w Polsce
        4. Czas w historii	– przy pomocy nauczyciela używa terminów chronolo­gicznych (data, tysiąclecie, wiek) – umieszcza daty na osi czasu	– poprawnie posługuje się terminami: chronologia, okres p.n.e. i n.e – zamienia cyfry arabskie na rzymskie – wyjaśnia, czym jest epoka historyczna – porządkuje fakty i epoki historyczne oraz umieszcza je w czasie (era, stulecie)	– podaje cezury czasowe epok historycznych	– charakteryzuje główne epoki historyczne – podaje przykłady innych rachub mierzenia czasu	– wyjaśnia okoliczności usta­nowienia roku 1 i podziału na dwie ery – wyjaśnia różnicę między kalendarzem juliańskim i gregoriańskim
        5. Obliczanie czasu w historii	– przy pomocy nauczyciela określa, w którym wieku miało miejsce dane wyda­rzenie – poprawnie wskazuje wydarzenie wcześniejsze w czasach p.n.e. – oblicza upływ czasu między wydarzeniami w ramach jednej ery	– samodzielnie przyporządko­wuje wydarzenia stuleciom – oblicza upływ czasu między wydarzeniami, w tym na przełomie obu er	– przy określeniu datacji wydarzenia posługuje się sformułowaniami: początek, środek, koniec stulecia; pół­wiecze; przełom wieków – przyporządkowuje wyda­rzenia do epok historycz­nych	– przy określeniu datacji wydarzenia posługuje się sformułowaniami: początek, środek, koniec stulecia; półwiecze; przełom wieków – przyporządkowuje wyda­rzenia do epok historycz­nych
        6. Czytamy mapę i plan	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: mapa, plan – dostrzega różnice między mapą a planem	– poprawnie posługuje się terminami: legenda, symbol, róża wiatrów – przygotowuje proste plany miejscowe – objaśnia symbole legendy mapy – odczytuje z mapy podsta­wowe informacje	– wyjaśnia, czym jest karto­grafia – wyjaśnia, czym jest skala mapy – rozróżnia mapę geograficz­ną, polityczną, historyczną	– interpretuje i wyciąga wnio­ski z mapy	– przedstawia elementy historii kartografii – wyjaśnia zasadę działania i rolę GPS-u we współcze­snej lokalizacji przestrzennej
        1. Mieszko I i chrzest Polski	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: plemię, Słowianie – wie, kto był pierwszym historycznym władcą Polski	– poprawnie posługuje się terminem: Piastowie – przytacza przykłady legend o początkach państwa polskiego – wyjaśnia pochodzenie nazwy „Polska” – wskazuje na mapie rozmieszczenie plemion słowiańskich na ziemiach polskich	– wyjaśnić okoliczności zawarcia małżeństwa z Do­brawą oraz przyjęcia chrztu przez Mieszka – wymienia legendarnych protoplastów Mieszka – przedstawia najważniejsze konsekwencje przyjęcia chrztu – lokalizuje na mapie Gniezno, Poznań oraz inne główne grody w państwie Mieszka I – opisuje bitwę pod Cedynią	– charakteryzuje znaczenie przyjęcia chrześcijaństwa dla państwa polskiego	– przedstawia najważniejsze odkrycia archeologiczne na ziemiach polskich – określa, jakie informacje może zdobyć historyk dzięki zastosowaniu metody dendrochronologicznej – omawia dokument Dagome iudex
        2. Bolesław Chrobry – pierwszy król Polski	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: cesarz, arcybiskupstwo, koronacja, gród, wojowie – opisuje wygląd grodu średniowiecznego – wie, że Bolesław Chrobry był pierwszym królem Polski	– poprawnie posługuje się terminami: misja, relikwie – zna wydarzenia związane z datami: 1000, 1025 – charakteryzuje postać św. Wojciecha – opisuje wygląd i uzbrojenie woja z drużyny książęcej	– zna wydarzenia związane z datami: 997, 1002–1018 – opisuje przebieg misji św. Wojciecha do Prusów – przedstawia przyczyny i skutki zjazdu gnieźnień­skiego – wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Chrobrego	– wyjaśnia znaczenie wizyty Ottona III w Gnieźnie dla państwa polskiego – wyjaśnia znaczenie utworzenia samodzielnej metropolii kościelnej – wyjaśnia znaczenie korona­cji Bolesława Chrobrego	– ocenia skutki polityki wewnętrznej i zagranicznej Bolesława dla państwa polskiego
        *W średniowiecznym klasztorze	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: duchowieństwo, zakon chrze­ścijański, mnich, klasztor – charakteryzuje wygląd mnichów – opisuje podstawowe zajęcia duchowieństwa zakonnego w średniowieczu	– poprawnie posługuje się terminami: reguła zakonna, skryptorium, pergamin – podaje przykłady zakonów – opisuje życie wewnątrz klasztoru	– wymienia najstarsze zakony na ziemiach polskich – wyjaśnia, jak należy rozu­mieć zasadę obowiązującą benedyktynów módl się i pracuj – opisuje wygląd średnio­wiecznych ksiąg – wyjaśnia, w jaki sposób zakony przyczyniły się do rozwoju rolnictwa na ziemiach polskich	– charakteryzuje wkład duchowieństwa w średnio­wieczną kulturę – wyjaśnia znaczenie ksiąg i książek dla rozwoju wie­dzy i nauki	– wskazuje przykłady lokali­zacji najstarszych budowli zakonnych na ziemiach polskich – wyjaśnia, jakie są związki między działalnością zako­nów a nauką historyczną
        3. Polska Kazimierza Wielkiego	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminem: uniwersytet – wyjaśnia, dlaczego historycy nadali królowi Kazimierzowi przydomek „Wielki” – opisuje wygląd średnio­wiecznego zamku	– poprawnie posługuje się terminami: dynastia, uczta u Wierzynka – zna wydarzenia związane z datami: 1364, 1370 – wyjaśnia powiedzenie: Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną	– wymienia główne reformy Kazimierza Wielkiego – opisuje zjazd monarchów w Krakowie – wyjaśnia cele oraz znacze­nie utworzenia Akademii Krakowskiej – wskazuje na mapie ziemie przyłączone do Polski za panowania Kazimierza Wielkiego	– charakteryzuje oraz ocenia politykę wewnętrzną i zagraniczną prowadzoną przez Kazimierza Wielkiego – argumentuje, dlaczego Kazimierz Wielki stał się wzorem dobrego władcy	– porównuje politykę pro­wadzoną przez Bolesława Chrobrego i Kazimierza Wielkiego – wyjaśnia znaczenia panowa­nia Kazimierza Wielkiego dla państwa polskiego
        *Rycerze i zamki	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: rycerz, zbroja, herb, zamek – opisuje wygląd średnio­wiecznego rycerza	– poprawnie posługuje się terminami: paź, giermek, pa­sowanie, kopia, dziedziniec, fosa, baszta, most zwodzony – wyjaśnia, kto i w jaki sposób mógł zostać rycerzem – opisuje wygląd średnio­wiecznego zamku – charakteryzuje turnieje rycerskie	– wyjaśnia, w jaki sposób utrzymywali się rycerze – przedstawia powinności rycerskie – charakteryzuje kodeks rycerski	– podaje przykłady zachowanych zamków średniowiecznych w Polsce i w regionie	– przedstawia przykłady wzorców rycerskich utrwalonych w literaturze i legendach
        4. Jadwiga i Jagiełło – unia polsko-litewska	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminem: Jagiellonowie – wie, kim był Władysław Jagiełło – wskazuje na mapie państwo polskie oraz obszar Wielkie­go Księstwa Litewskiego	– poprawnie posługuje się terminem: unia – zna wydarzenia związane z datami: 1385 – przedstawia główne konse­kwencje unii w Krewie	– opisuje sytuację związaną z objęciem tronu polskiego po wygaśnięciu dynastii Piastów – przedstawia okoliczności zawiązania unii polsko-li­tewskiej – wymienia postanowienia unii w Krewie	– omawia zagrożenie ze strony zakonu krzyżackiego dla obu państw	– przedstawia stosunek Litwi­nów do unii w Krewie – na podstawie mapy ocenia sytuację geopolityczną w Europie Środkowej po zawarciu unii
        5. Zawisza Czarny i bitwa pod Grunwaldem	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminami: rycerz, miecz, herb – opisuje wygląd i cechy rycerza	– poprawnie posługuje się terminami: giermek, kopia, kodeks honorowy – zna wydarzenia związane z datami: 1410 – charakteryzuje postać Zawiszy Czarnego – wyjaśnia powiedzenie: polegać jak na Zawiszy	– charakteryzuje rycerski kodeks honorowy – przedstawia przyczyny wielkiej wojny z zakonem krzyżackim – opisuje przebieg bitwy pod Grunwaldem	– wyjaśnia, czym zajmuje się heraldyka – wyjaśnia charakter obycza­jowości i kultury rycerskiej – przedstawia postanowienie pokoju toruńskiego oraz skutki bitwy pod Grun­waldem	– przedstawia genezę i cha­rakteryzuje różne zakony rycerskie – podaje przykłady różnych herbów
        6. Mikołaj Kopernik  – wielki astronom	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminami: astronom, obserwacje – wie, kim był Mikołaj Kopernik	– poprawnie posługuje się terminami: astronomia, diecezje, ekonomia – wyjaśnia powiedzenie: wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię	– wie, gdzie urodził się Mikołaj Kopernik oraz gdzie znajduje się jego grobowiec – przedstawia poglądy na temat Ziemi i Układu Sło­necznego przed odkryciem Kopernika	– przedstawia inne dokonania i zainteresowania Mikołaja Kopernika – wyjaśnia, czym jest nauka i jakie cechy musi spełniać wiedza naukowa – opisuje, w jaki sposób zrekonstruowano wygląd Mikołaja Kopernika	– poprawnie posługuje się terminem: układ heliocen­tryczny – wyjaśnia, dlaczego najważ­niejsze dzieło Kopernika zostało potępione przez Kościół
        1. Jan Zamoyski – druga osoba po królu	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminem: szlachta – określa epokę, w której żył Jan Zamoyski	– poprawnie posługuje się terminami: kanclerz, het­man, akademia – charakteryzuje postać i do­konania Jana Zamoyskiego	– zna królów Polski: Stefana Batorego i Zygmunta II Augusta – opisuje państwo polskie rządzone przez szlachtę w XVI w. – charakteryzuje zabudowę i układ Zamościa – wyjaśnia słowa Zamoyskie­go: Takie będą Rzeczypo­spolite, jakie ich młodzieży chowanie	– wyjaśnia różnice między monarchią dynastyczną a elekcyjną – przedstawia zagrożenia dla państwa polskiego wynikają­ce z systemu wolnej elekcji – wskazuje na mapie Zamość	– wyjaśnia, jakie cechy powi­nien mieć mąż stanu – charakteryzuje Zamość, jako przykład miasta rene­sansowego
        2. XVII wiek – stulecie wojen	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminami: potop szwedzki, husaria, Jasna Góra – opisuje wygląd i uzbrojenie husarii	– poprawnie posługuje się terminami: potop szwedzki, wielki wezyr, odsiecz – zna wydarzenia związane z datami: 1655–1660, 1683 – wskazuje na mapie granice Rzeczypospolitej oraz jej sąsiadów – zna postaci: Augustyn Kordecki, Stefan Czarniecki, Jan III Sobieski, oraz ich dokonania	– przedstawia przebieg poto­pu szwedzkiego i przełomo­wej obrony Jasnej Góry – wskazuje na mapie: Szwe­cję, Jasną Górę, Turcję, Chocim, Wiedeń – wyjaśnia powiedzenie: Polska przedmurzem chrze­ścijaństwa	– wyjaśnia, jakie były przyczyny klęski Polaków w pierwszej fazie potopu szwedzkiego	– wyjaśnia, dlaczego wojny XVII wieku przyczyniły się do osłabienia Rzeczypo­spolitej
        *Czasy stanisławowskie	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: encyklopedia, edukacja, reformy – wyjaśnia, w jakim celu wprowadzane są reformy państwa	– poprawnie posługuje się terminami: Szkoła Rycerska, kadet, mecenas, obiady czwartkowe – wymienia zasługi króla Stanisława Augusta Ponia­towskiego – wyjaśnia, dlaczego Dzień Edukacji Narodowej jest współcześnie obchodzony 14 X	– charakteryzuje sytuację państwa polskiego w cza­sach panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego – przedstawia najwybit­niejszych twórców doby stanisławowskiej oraz ich dokonania	– wskazuje przykłady zabytków doby oświecenia w kraju i w regionie – wyjaśnia, dlaczego oświecenie było nazywane „wiekiem rozumu” – wyjaśnia znaczenie po­wołania Komisji Edukacji Narodowej dla państwa polskiego	– wyjaśnia kontrowersje w ocenie panowania króla Stanisława Augusta Ponia­towskiego – proponuje własne reformy w państwie oraz edukacji i wyjaśnia ich celowość
        3. Tadeusz Kościuszko na czele powstania	– przy pomocy nauczycie­la poprawnie posługuje się terminami: rozbiory, powstanie – wymienia państwa, które dokonały rozbiorów – przedstawia cel powstania kościuszkowskiego	– poprawnie posługuje się terminami: konstytucja, kosynierzy – zna wydarzenia związane z datami: 3 maja 1791 r., 1794, 1795 – charakteryzuje postać i do­konania Tadeusza Kościuszki	– charakteryzuje postać i dokonania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego – przedstawia znaczenie uchwalenia Konstytucji 3 Maja – opisuje przebieg powstania kościuszkowskiego	– wyjaśnia, dlaczego rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja została ogłoszona świętem narodowym – charakteryzuje program po­lityczno-społeczny Tadeusza Kościuszki – wyjaśnia przyczyny klęski po­wstania kościuszkowskiego	– wyjaśnia przyczyny kryzysu Rzeczypospolitej szlachec­kiej – podaje przykłady i ocenia różne postawy Polaków w okresie rozbiorów (w tym
        4. Józef Wybicki i hymn Polski	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminem: hymn państwowy – zna nazwisko autora hymnu państwowego – potrafi objaśnić pierwszą zwrotkę i refren hymnu	– poprawnie posługuje się terminami: emigracja, legiony – zna wydarzenia związane z datą: 1797 – charakteryzuje postaci oraz dokonania gen. Jana Hen­ryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego	– przedstawia sytuację narodu polskiego po III rozbiorze – opisuje Legiony Polskie we Włoszech oraz panujące w nich zasady – wie, kiedy Mazurek Dą­browskiego został polskim hymnem narodowym	– przedstawia dalsze losy Legionów Polskich we Włoszech – wyjaśnia, dlaczego Polacy zaczęli tworzyć legiony polskie u boku Napoleona	– charakteryzuje postać Napoleona Bonaparte – ocenia, czy Napoleon speł­nił pokładane w nim przez Polaków nadzieje
        5. Romuald Traugutt i powstanie styczniowe	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminami: zabory, zabór rosyjski, wojna partyzancka – wyjaśnia, dlaczego Polacy zorganizowali powstanie – charakteryzuje taktykę walki partyzanckiej	– poprawnie posługuje się terminami: działalność kon­spiracyjna, branka, dyktator, zesłanie – zna wydarzenia związane z datami: 1863–1864 – pokazuje na mapie zasięg zaboru rosyjskiego – charakteryzuje postać i do­konania Romualda Traugutta	– charakteryzuje sytuację narodu polskiego w zaborze rosyjskim – wyjaśnia, dlaczego Polacy prowadzili działalność konspiracyjną – opisuje charakter i przebieg powstania styczniowego – przedstawia skutki po­wstania	– opisuje funkcjonowanie państwa powstańczego – wyjaśnia, dlaczego powsta­nie styczniowe upadło – ocenia postawę Polaków pod zaborem rosyjskim	– porównuje powstanie styczniowe z innymi powstaniami – przedstawia różne metody walki o polskość
        6. Maria Skłodowska-Curie – polska noblistka	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminami: tajne nauczanie, laureat, Nagroda Nobla – wyjaśnia, dlaczego Polacy nie mogli odbywać edukacji w języku polskim	– poprawnie posługuje się terminami: Uniwersytet Latający – charakteryzuje, na czym polegało tajne nauczanie – charakteryzuje postać Marii Skłodowskiej-Curie – wymienia, za jakie dokona­nia Maria Skłodowska-Curie otrzymała Nagrodę Nobla	– porównuje szkolnictwo XIX-wieczne i współczesne – wyjaśnia, jak funkcjonował Uniwersytet Latający – wyjaśnia, dlaczego M. Skłodowska-Curie mu­siała wyjechać do Francji – przedstawia dokonania M. Skłodowskiej-Curie i wyjaśnia, za co została uhonorowana Nagrodą Nobla	– wymienia innych polskich laureatów Nagrody Nobla – opisuje swoją ulubioną dziedzinę naukową i jej wybitnego przedstawiciela – wyjaśnia rolę nauki w roz­woju cywilizacyjnym	– opisuje działalność Marii Skłodowskiej-Curie podczas I wojny światowej
        1. Józef Piłsudski i niepodległa Polska	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminem: II Rzeczpospolita – wskazuje na mapie obszar II RP – wie, kiedy i z jakiej okazji obchodzimy święto pań­stwowe w dniu 11 listopada	– poprawnie posługuje się terminami: I wojna światowa, Naczelnik Państwa – zna wydarzenia związane z datami: 1914–1918; 11 li­stopada 1918 r., 15 sierpnia 1920 r. – charakteryzuje postać Józefa Piłsudskiego	– charakteryzuje działalność Józefa Piłsudskiego przed I wojną światową – wyjaśnia sytuację państw zaborczych po wybuchu I wojny światowej – przedstawia udział Legio­nów Polskich w działaniach zbrojnych podczas I wojny światowej – wyjaśnia, dlaczego dzień 11 listopada został ogłoszo­ny świętem państwowym – wyjaśnia rolę Józefa Piłsudskiego w odzyskaniu niepodległości i budowie państwa polskiego	– opisuje trudności polityczne w odbudowie państwa polskiego – ocenia znaczenie Bitwy Warszawskiej – wyjaśnia, dlaczego w rocz­nicę Bitwy Warszawskiej Wojsko Polskie obchodzi swoje święto – omawia wydarzenia, które miały wpływ na kształtowa­nie się granic II Rzeczypo­spolitej	– wyjaśnia sytuację geopoli­tyczną w Europie powstałą w wyniku I wojny światowej
        *Bitwa Warszawska	– przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: II RP, ułani – przedstawia głównodo­wodzącego wojsk polskich w bitwie pod Warszawą – odpowiada, jaki był wynik Bitwy Warszawskiej	– poprawnie posługuje się terminami: komunizm, bolszewicy, cud nad Wisłą – zna wydarzenie związane z datą: 15 sierpnia 1920 r. – wyjaśnia, dlaczego 15 sierpnia obchodzone jest Święto Wojska Polskiego	– wyjaśnia genezę wojny o wschodnią granicę II RP – omawia przebieg wojny polsko-bolszewickiej – ocenia postawę ludności polskiej wobec sowieckiego zagrożenia – charakteryzuje mit „cudu nad Wisłą”	– wyjaśnia, jakie czynniki złożyły się na sukces wojsk polskich w wojnie z Rosją Sowiecką	– wyjaśnij, kiedy i w jaki sposób bolszewicy przejęli władzę w Rosji – podaje przykłady współcze­śnie istniejących krajów ko­munistycznych oraz opisuje życie ich mieszkańców
        2. Eugeniusz Kwiatkowski i budowa Gdyni	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminami: port, przemysł, minister, bezrobocie – wskazuje na mapie Polski Gdynię – wyjaśnia, dlaczego Gdynia stała się polskim „oknem na świat”	– poprawnie posługuje się terminami: eksport, import, okręg przemysłowy – charakteryzuje postać Euge­niusza Kwiatkowskiego – wskazuje na mapie obszar Centralnego Okręgu Prze­mysłowego	– opisuje trudności gospodar­cze i ustrojowe w odbudo­wie państwa polskiego – przedstawia dokonania Eu­geniusza Kwiatkowskiego	– wyjaśnia, w jaki sposób roz­wój gospodarczy wpływa na sytuację obywateli	– wyjaśnia rolę potencjału gospodarczego państwa we współczesnym świecie – wymienia najważniejsze ośrodki przemysłowe współczesnej Polski
        3. Zośka, Alek i Rudy – bohaterscy harcerze	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminem: okupacja – wie, kiedy i gdzie wybuchła II wojna światowa – opisuje sytuację narodu polskiego pod niemiecką okupacją	– poprawnie posługuje się terminami: łapanki, Armia Krajowa, Szare Szeregi – zna wydarzenia związane z datami: 1 września 1939 r., 1 sierpnia 1944 r. – charakteryzuje postaci Zośki, Alka i Rudego	– opisuje najważniejsze akcje Szarych Szeregów, w tym akcję pod Arsenałem – ocenia postawę młodzieży polskiej pod okupacją	– charakteryzuje działalność Polskiego Państwa Pod­ziemnego – przedstawia politykę okupantów wobec Polaków (mord katyński)	– podaje przykłady udziału żołnierzy polskich na fron­tach II wojny światowej – przedstawia przebieg po­wstania warszawskiego
        4. Pilecki i Inka – „żołnierze niezłomni”	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminem: obozy koncen­tracyjne – opisuje politykę Niemiec wobec ludności żydowskiej – wyjaśnia, kto objął rządy w państwie polskim po zakończeniu II wojny światowej	– poprawnie posługuje się terminem: „żołnierze niezłomni” – zna zbrodnie niemieckie popełnione na Żydach – charakteryzuje postaci Witolda Pileckiego, Danuty Siedzikówny – wyjaśnia, dlaczego dla wielu Polaków wojna się nie zakończyła – wyjaśnia pojęcie: „żołnierze niezłomni”	– charakteryzuje postać i dzia­łalność Witolda Pileckiego – opisuje represje komuni­stów wobec zwolenników prawowitych władz polskich – ocenia postawę Danuty Siedzikówny, ps. Inka	– wyjaśnia, dlaczego państwo polskie znalazło się po II wojnie światowej w sowiec­kiej strefie wpływów – charakteryzuje działalność partyzantki antykomuni­stycznej – wyjaśnia dramatyzm wybo­ru postaw przez obywateli wobec państwa polskiego po II wojnie światowej	– wyjaśnia pojęcie: „suwe­renność” – wyjaśnia pojęcie: „żelazna kurtyna” oraz jego genezę – charakteryzuje postać i dzia­łalność Ireny Sendlerowej – wymienia największe niemieckie obozy koncen­tracyjne
        5. Jan Paweł II – papież pielgrzym	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminem: papież – wie, kim był Karol Wojtyła – podaje miasto, w którym urodził się Karol Wojtyła	– poprawnie posługuje się terminami: konklawe, kardy­nał, pontyfikat – charakteryzuje rolę papieża jako przywódcy Kościoła katolickiego oraz jako autorytetu moralnego dla wiernych – wyjaśnia, dlaczego Jan Pa­weł II był darzony wielkim szacunkiem	– opisuje sytuację społeczeń­stwa polskiego w czasach PRL – charakteryzuje rolę Kościoła katolickiego w czasach komunizmu	– wyjaśnia znaczenie pierw­szej pielgrzymki Jana Pawła II do kraju dla społeczeń­stwa polskiego	– wyjaśnia znaczenie słów Jana Pawła II: Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!
        6. „Solidarność” i jej bohaterowie	– przy pomocy nauczyciela poprawnie posługuje się terminami: demokracja, strajk – wie, jak się nazywał pierw­szy przywódca związku zawodowego „Solidarność” i późniejszy prezydent	– poprawnie posługuje się terminami: związek zawo­dowy, „Solidarność”, stan wojenny, Okrągły Stół – zna wydarzenia związane z datami: sierpień 1980, l989 – wyjaśnia, dlaczego w 1980 r. doszło do masowych straj­ków robotniczych – zna głównych bohaterów „Solidarności” – Lecha Wa­łęsę, Annę Walentynowicz, Andrzeja Gwiazdę, Jerzego Popiełuszkę	– opisuje okoliczności zawią­zania związku zawodowego „Solidarność” – przedstawia główne postu­laty „Solidarności” – wymienia ograniczenia, z ja­kimi wiązało się wprowa­dzenie stanu wojennego – wyjaśnia symbolikę Okrą­głego Stołu	– wskazuje różnice polityczne między czasami komunizmu a wolną Polską – podaje przykłady protestów Polaków przeciwko wła­dzom komunistycznym – wyjaśnia, jaką rolę odegrał stan wojenny	– opowiada o rywalizacji mię­dzy Związkiem Sowieckim a Zachodem – wyjaśnia znaczenie i skutki rozmów Okrągłego Stołu