Menu główne

Historia Majdanu Sopockiego Sen o moim Majdanie Gdybym miał fundusze... O Łuszczaczu O Róży O Ciotuszy Starej O Ciotuszy Nowej Legenda o Ciotuszy

O okolicy

Historia Majdanu Sopockiego

                   Historia Majdanu Sopockiego.

 

Chociaż dzieje Majdanu Sopockiegonie toną w czasach zbyt odległych, trudno dziś jednoznacznie ustalić, jaki byłjego początek. Historia wsi nierozerwalnie łączy się z historią OrdynacjiZamojskiej, gdyż wchodziła w jej skład.

               Dokument ,,Opisanie statystyczno- historyczne dóbr Ordynacji Zamojskiej przezMikołaja Stworzyńskiego archiwistę 1834r” podaje, że ,,Sopocki Majdan zaczęty został
w 1720 r”, innym razem ,, Sopot Józefowski 1720 zaczęty Majdan”

            Tymczasem J. Peter w swej pracy ,, Szkicez przeszłości miasta kresowego, Zamość 1947, s.14 informuje, że Majdan Sopockizałożył i dzierżawił Wilhelm Jan Braun, mieszczanin i kupiec gdański w 1674r.,czyli Majdan Sopocki istniał już w drugiej połowie XVII wieku,najprawdopodobniej pod inną nazwą.

Ważną informację wnosi inwentarzz 1689r., który wymienia istnienie wsi Chełmno, która, jak z dalszego opisuwynika, leżała jeśli nie na gruntach dzisiejszego Majdanu, to gdzieś w jegopobliżu.     

Jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt,iż Ordynacja utrzymywała stosunki handlowe z Gdańskiem i Elblągiem i to, żeposiadała własną flotyllę, wydaje się prawdopodobnym, aby właśnie wieś Chełmnozałożył i dzierżawił przez pewien czas gdański kupiec. (Sama nazwa ,,Chełmno”przywodzi na myśl związek z Pomorzem).

            Być może tedwa organizmy osadnicze: Chełmno i Sopot, bądź też najpierw Chełmno potemSopot, wchłonął erygowany w 1720r. Majdan Sopocki. Opisanie graniczne wsi z1788r. wymienia, iż Majdan Sopocki graniczy: od południa z Nowinami, odwschodu- z Suścem, Grabowicą i Ciotuszą, od zachodu- z Długim Kątem i Niepryszem,od północy- z Podrusowem i Huciskiem.

            Etymologia wywodzinazwę ,, majdan” od placu obozowego dla targu i dla rady, otoczonego namiotami;później wszelki podobny plac, szczególnie w lasach przy trzebieży i pędzeniusmoły. Majdany dawały początekosadom, w których osadnicy zakładali gospodarstwa kilku lub kilkunastomorgowe,przeważnie z obowiązkiem wykarczowania lasu lubo czyszczenia gruntów z krzakówi zarośli.

            W 1867r.Majdan Sopocki stał się jedną gmin powiatu biłgorajskiego. Jako gmina miał20543 morgi obszaru i 4275 mieszkańców. W skład gminy wchodziły: CiotuszaStara,  Ciotusza, Długi Kąt, Grabowica,Hamernia, Józefówek, Majdan Sopocki, Oseredek, Nowiny, Podrusów, Rybnica,Susiec i Stanisławów. W 1890 r. gmina liczyła już 5525 mieszkańców.

            W okresie PowstaniaStyczniowego- 16 kwietna 1863r. odział Marcina Borelowskiego zastał otoczonypomiędzy Borowcem a Majdanem Sopockim przez odział rosyjski. Część powstańcówprzeszła za granicę, a pozostali po ciężkiej walce,  w której zginęło 8 osób, wyrwali się zokrężenia.

            Wedługspisu z 1921r. Majdan sopocki liczył 166 domów oraz 931 mieszkańców, w tym 18żydów i 202 Ukraińców. W latach międzywojennych (1932) nastąpiły poprawkigraniczne powiatu tomaszowskiego, m.in. doszła część gminy Majdan Sopocki. obszarwynosił wówczas 12697 hai liczył 5964 mieszkańców.

            W czasie IIwojny światowej w czerwcu 1942r. gestapo z Zamościa w odwet za zerwanie torukolejowego rozstrzelała we wsi 8 osób. W roku 1943 policja niemieckarozstrzelała 7 Żydów, w lipcu 1943- została wysiedlona polska ludność, a w jejmiejsce zasiedlono ludność ukraińską.

W 1794r. wybudowano we wsi nowymłyn, a w 1800r.- były już dwa młyny i karczma. W 1929r. notowano we wsi tartaknależący do Władysława Solisa.

Prawdopodobnie już w XVII lub napocz. XVIII wieku istniała tu cerkiew. W 1761 roku źródła notują w Sopocieparafialną cerkiew drewnianą  p.w. św.Tomasza, która należała do dekanatu tomaszowskiego. Cerkiew była wówczas starai w 1774 roku wybudowaną nową cerkiew drewnianą, a w roku 1835 cerkiew murowanąz fundacji Zamoyskich. W 1840 roku w skład unickiej parafii wchodziły: MajdanSopocki, Hamernia, Nowiny, Oseredek, Susiec, Aleksandrów, Górecko, Neprysz,Pardysówka, Margole, Lipowiec Łukowski, Brzeziny, Grabowica, Długi Kąt,Podrusów, Stanisławów, Ciotusza, Łuszczacz i Józefów.  Liczyła ona wówczas 1197 parafian.

Od 1875 roku do I wojny światowejistniała tu parafia prawosławna. 31 maja 1919 roku biskup lubelski MarianFulman erygował w Majdanie Sopockim parafię rzymskokatolicką. Dotychczasowąmurowaną cerkiew wyświęcono na kościół p. w. św. Tomasza Apostoła.

 

Opracowała

Krystyna Darda